Istorija Pesme Evrovizije: 1. deo (1993 – 1998. godine)

Istorija Evrovizije 1993 - 1998. godine

Maj 2019: Bliži se 64. po redu Pesma Evrovizije, koja će biti održana u Tel Avivu. Tim povodom smo odlučili da vas obradujemo tekstom iz domena istorije ovog takmičenja koji nije baš svima poznat, a to je period od 1993 – 2003. godine kroz dva dela. U tom periodu se SR Jugoslavija / Srbija i Crna Gora uopšte nije takmičila zbog embarga koji je duže vreme trajao na tom području, ali će taj period ostati upamćen po tome što su Radio-televizija Srbije i pokojni YU Info kanal prenosili osam od 11 izdanja ovog dugovečnog TV formata održanog u tom periodu.

Na početku ovog dvodnevnog serijala ćemo se baviti periodom između 1993. i 1998. godine zato što su to bile poslednje godine na kojima je važilo pravilo obaveznog izvođenja pesama na maternjem jeziku i na kojima je bio prisutan isto tako obavezni revijalni orkestar.

Milstrit 1993.

Poslednja Pesma Evrovizije koja se pamti među građanima stare Jugoslavije je ona koja je bila održana u Malmeu 1992. godine. Tada se naša zemlja poslednji put pre 2004. godine našla na najvećem kontinentalnom muzičkom takmičenju pod vođstvom Snežane Berić – Extre Nene, koja je pevala Ljubim te pesmama. Posle tog takmičenja se Jugoslavija trajno povukla sa takmičenja pod tim imenom i nastao je novi muzički evropski poredak.

Pored 22 od 23 države učesnice Evrovizije 1992. godine u Malmeu, koje su potvrdile mesto i za 1993. godinu, učešće je potvrdilo još sedam novih država nastalih raspuštanjem istočnog bloka i raspadom Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije: Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Estonija, Mađarska, Slovačka i Rumunija; pošto Evropska radiodifuzna unija nije mogla da izađe u susret svim zainteresovanim državama za učešće, odlučila je da uvede kvalifikaciono takmičenje koje je bilo održano 3. aprila 1993. godine u Ljubljani pod nazivom „Kvalifikacija za Milstrit”. Pravo učešća na tom kvalifikacionom takmičenju su imale samo sedam novonastalih evropskih država zato što do tada nisu učestovale na Pesmi Evrovizije samostalno. Od tih sedam država, samo tri najbolje plasirane su izborile učešće na finalnom takmičenju održanom 15. maja u irskom gradu Milstritu.

Kompletan snimak kvalifikacionog takmičenja za Pesmu Evrovizije u Ljubljani 1993. godine

Dakle, listi od 22 zemlje koje su otišle direktno na finalno veče su se priključili Hrvatska, Bosna i Hercegovina i Slovenija. Bila je to ujedno i najrekordnija Evrovizija po broju učesnika do tada zato što se na finalnoj večeri takmičilo 25 zemalja. Takođe, poslednji put su se nacionalni žiriji pozivali telefonom zato što je naredne godine telefonsko uključenje zamenjeno satelitskom video-vezom. Posebno najupečatljiviji momenat prilikom glasanja je bio trenutak kada se javio glas iz ratom zahvaćene Bosne i Hercegovine, preko telefonske linije koja je pucketala, i tada se u sali prolomio topli aplauz na dobro poznate reči: „Hello Millstreet, Sarajevo Calling!”



Iako nisu uspeli da ostvare neke značajne uspehe na Evroviziji 1993. godine, sva tri učesnika sa prostora bivše Jugoslavije – Muhamed Fazlagić Fazla iz Bosne i Hercegovine, grupa „Put” iz Hrvatske i grupa „1X Band” iz Slovenije su bili itekako primećeni. Među primećenima su bili i: Kati Garbi iz Grčke, Barbara Deks iz Belgije (proglašena je za najgore obučenu učesnicu šoua te godine), kao i tri najbolje plasirana učesnika: Irkinja Nijam Kavanah, Sonja iz Ujedinjenog Kraljevstva i Švajcarkinja Ani Koton. Nijam Kavanah je donela svojoj naciji četvrtu pobedu u istoriji i barem još godinu dana zadržala takmičenje u svojoj domovini.

Snimak celokupne finalne večeri iz Milstrita 1993. godine

Dablin 1994.

Kvalifikaciono takmičenje iz prethodne godine se nije baš najbolje pokazalo za trajno rešenje, te je EBU, u nameri izbegavanja uvođenja polufinalnog nadmetanja, a pod uticajem sve većeg broja zainteresovanih zemalja za učešće, odlučila da uvede pravilo pauziranja po kom bi najlošije plasirane države iz prethodne godine one naredne preskočili takmičenje. Tada su organizatori odlučili da ove 1994. godine takmičenje preskoči pet najlošije plasiranih država iz 1993. godine: Danska, Belgija, Slovenija, Izrael i Turska. Pored tih pet država, još dve su se dobrovoljno povukle sa takmičenja; Luksemburg, koji se ni dan danas nije vratio, i Italija, koja se nije vraćala do 1997. godine.

Na taj način se otvorio prostor za sedmoro novih debitanata; pored država koje prethodne godine nisu učestvovale na Pesmi Evrovizije zbog eliminacije na kvalifikacionom takmičenju – Slovačke, Estonije, Mađarske i Rumunije, debitanstko učešće su ostvarili i: Rusija, Poljska i Litvanija.



Zemlja domaćin je i drugu godinu zaredom bila Irska, ali je ovaj put takmičenje po četvrti put u istoriji bilo održano u Dablinu.

Da li znate ko je bio najveća atrakcija takmičenja te 1994. godine? Nije bio ni Hrvat Toni Cetinski, nisu bili ni pobednici Pol Harington i Čarli Mekgetigan iz Irske niti Edita Gornjak iz Poljske i Friderika iz Mađarske. Takođe, i Judif iz Rusije i Nina Morato iz Francuske jesu bile u centru pažnje, ali – sve njih je uspeo da zaseni kultni plesni sastav „Riverdance”, koji je prvo javno pojavljivanje imao upravo na Pesmi Evrovizije 1994. godine, u revijalnom delu, te su oni bili komercijalno najuspešnjiji učesnici ovogodišnjeg takmičenja. Na proslavi 50 godina takmičenja 2005. godine, njihov nastup je bio proglašen za najbolji revijalni nastup do tada.

Snimak celokupnog takmičenja iz Dablina 1994. godine

Dablin 1995.

Irska je prethodne godine izborila drugu uzastopnu pobedu na domaćem terenu, te je samim tim obezbedila i treću uzastopnu organizaciju Pesme Evrovizije. Na finalnom takmičenju održanom 13. maja 1995. godine su učestvovale 23 države, što je bilo za dve države manje u odnosu na prethodne dve godine, i, u isto vreme, EBU je procenio da je to dovoljan broj učesnika za program u trajanju od tri sata. Stoga su takmičenje preskočili sedam najgore plasiranih zemalja iz prethodne godine: Rumunija, Slovačka, Estonija, Litvanija, Finska, Holandija i Švajcarska, a vratili su se: Belgija, Turska, Slovenija, Danska i Izrael. Italija i Luksemburg su odlučili da se ne vraćaju.



Ovo jubilarno, 40. izdanje Evrovizije, ostaće upamćeno po tome što je bivša Jugoslavija uspela da ostvari prve značajnije uspehe na ovom takmičenju; Darja Švarger iz Slovenije je zauzela 7. mesto, a grupa „Magazin” sa Danijelom Martinović kao tadašnjim glavnim ženskim vokalom i operskom pevačicom Lidijom Horvat-Dunjko je Hrvatskoj donela 6. mesto. Još jedan poznati pevač sa prostora bivše Jugoslavije je nastupao te godine u Dablinu, a u pitanju je bio pokojni Davorin Popović, koji je branio zastave Bosne i Hercegovine zauzevši 14. mesto.

Takođe, među primećenima su bili i drugoplasirana Anabel Konde iz Španije, trećeplasirani Jan Johansen iz Švedske, kao i Rus Filip Kirkorov, koji će kasnije značajnije uspehe na takmičenju ostvariti kao kompozitor.

Međutim, sve njih je uspela da zaseni norveška grupa „Secret Garden”, koja je te godine prekinula trogodišnju dominaciju Irske ostvarivši pobedu s numerom Nocturne; ta numera je bila nešto potpuno novo u istoriji Evrovizije jer se odlikovala dugim violinskim solom i tekstom od 24 reči.


Snimak takmičenja iz Dablina 1995. godine

Oslo 1996.

Nakon trogodišnjeg boravka u Irskoj, takmičenje se 1996. godine preselilo u Norvešku. EBU je u to vreme bila suočena sa što većim brojem zemalja koje su se interesovale za učešće na Evrosongu, pa je u nameri da se svima udovolji, odlučila da u eksperimentalnom smislu na kratko ukine pravilo pauziranja i vrati metod sa kvalifikacionim takmičenjem, koje je prvi put bilo primenjeno 1993. godine. Učešće je tada potvrdilo 30 zemalja, nakon čega su organizatori odlučili da samo Norveška kao domaćin obezbedi direktan plasman u finale, a da se preostalih 29 zemalja na internom kvalifikacionom takmičenju bore za zadnja 22 mesta koja su vodila na finalno veče održano 18. maja.

Zanimljivo je da te kvalifikacije nisu bile održane javno, već su se u Ženevi 20. i 21. marta sastali žiriji svih zemalja i preko audio snimaka preslušavali i ocenjivali studijske verzije pesama, najmanje tri puta u ta dva dana. Sve što je nakon preslušavanja pesama otkriveno jeste koje su se zemlje kvalifikovale za veliko finale, bez objavljivanja preciznih rezultata i pesama, iako su kasnije i te informacije procurile.


Pesme koje su učestvovale na internom kvalifikacionom takmičenju 1996. godine

Međutim, ubrzo se pokazalo da ovakav sistem takmičenja nikako ne može biti održiv, pre svega jer su zemlje organizovale velike nacionalne izbore, a onda se pokazalo da su njihovi predstavnici izgubili i nestali jer nisu imali nikakve šanse da se predstave međunarodnoj publici. Interne kvalifikacije za Pesmu Evrovizije te 1996. godine nisu uspeli da prođu Mađarska, Nemačka, Danska, Makedonija, Rusija, Izrael i Rumunija. Nemačka je posebno izrazila žaljenje zbog ovakvog sistema takmičenja zato što je te godine po prvi i jedini put propustila finalno veče Pesme Evrovizije, a smatrala se jednim od najvećih finansijera ovog takmičenja.

Makedonija je te godine pokušala da se domogne svog prvog evrovizijskog učešća, a njihov adut je bila njihova najveća ženska muzička zvezda i jedna od kasnijih evrovizijskih učesnica Kaliopi, koja je u razmatranje ušla s pesmom Samo ti. Nakon što nisu uspeli da prođu kvalifikacije te 1996. godine, Makedonci su na debitanstko učešće morali pričekati do 1998. godine.



Na takmičenje su se te 1996. godine vratili: Estonija, Švajcarska, Slovačka, Finska i Holandija.

Pored inovativnih tehnologija, koje je norveški javni emiter NRK isprobao po prvi put na takmičenju, novitet je bio i sam pristup video-razglednicama u kojima su se pojavljivali nacionalni politički lideri ili zvaničnici koji su poželeli svako dobro svom predstavniku; među njima su se našli i tadašnji predsednici Slovenije i Bosne i Hercegovine Milan Kučan i Alija Izetbegović.

Najkomercijalniji uspeh na tom takmičenju je doživela Australijanka Đina Dži, koja je te 1996. godine branila zastavu Ujedinjenog Kraljevstva s numerom Ooh! Aah! Just a little bit!, a najbolji uspeh od učesnika sa prostora eks-Jugoslavije je postigla hrvatska predstavnica Maja Blagdan, koja je zauzela visoko 4. mesto. Pobednica je bila Irkinja Imar Kvin s numerom The Voice.


Snimak finalne večeri iz Osla 1996. godine

Dablin 1997.

Nakon godinu dana stanovanja u Norveškoj, takmičenje se 1997. vratilo u Irsku zahvaljujući pobedi njihove predstavnice iz prethodne godine. Pošto se eksperiment sa internim kvalifikacijama iz prethodne godine pokazao neuspešnim, EBU je odlučila da vrati pravilo pauziranja u izmenjenom obliku. Naime, od 1997. do 2000. godine je važilo pravilo računanja četvorogodišnjeg bodovnog proseka po kom su države sa najboljim bodovnim prosekom na poslednjih pet takmičenja obezbedile plasman na finalno veče naredne godine, a države sa najlošijim bodovnim prosekom su naredne godine bile primorane da preskoče takmičenje.

Sve to je urađeno sa ciljem da se broj učesnika na finalnoj večeri svake godine ograniči na 25, koliko ih je bilo i prisutno na finalnoj večeri te 1997. godine.

Upravo te kriterijume za odsustvo su ispunili Belgija, Finska i Slovačka, koje su kao države sa najlošijim bodovnim prosekom u periodu od 1992. do 1996. godine bile primorane da preskoče naredne 1997. godine ovo takmičenje. Trebala je odsustvovati i Bosna i Hercegovina, ali, nakon što je Izrael odlučio da se ne takmiči zbog poklapanja održavanja takmičenja sa državnim praznikom, onda je EBU ponudila BiH da zauzme njihovo mesto. Takođe, i Rumunija je bila primorana da se ne takmiči zbog ograničenja broja država na finalnoj večeri na 25.

Na takmičenje su se vratile četiri države koje prethodne godine nisu uspele da prođu interne kvalifikacije: Nemačka, Danska, Mađarska i Rusija, kao i Italija, kojoj je to bilo prvo javno pojavljivanje posle 1993. godine, i ujedno jedino do povratka na takmičenje za stalno koje je usledilo 2011. godine.



Te godine je prvi put uveden televouting kao sistem glasanja. Probno je predstavljen u Nemačkoj, Švedskoj, Ujedinjenom Kraljevstvu, Austriji i Švajcarskoj, a već naredne godine raširiće se i na ostale države. Upravo iz tih razloga je prvi put emitovana rekapitulacija takmičarskih kompozicija posle završetka oficijelnog dela programa.

Među primećenima su bili Turkinja Šebnem Peker, Islanđanin Paudl Oskar, kao i jedini aduti sa prostora bivše Jugoslavije – glumica Tanja Ribič iz Slovenije i devojačka grupa „E. N. I.” iz Hrvatske. Međutim, do tada najubedljiviju pobedu u istoriji Evrosonga su uspeli da odnesu članovi svetski poznatog sastava „Katrina & The Waves” koji su branili boje Ujedinjenog Kraljevstva s numerom Love shine a light.


Snimak finalnog takmičenja iz Dablina 1997. godine

Birmingem 1998.

Pesma Evrovizije 1998. u Birmingemu je bila poslednja po dvema bitnim stvarima: obaveznom izvođenju takmičarskih pesama na maternjem jeziku i obaveznom prisustvu revijalnog orkestra na ovom najdugovečnijem televizijskom festivalu. Već naredne 1999. godine je orkestar trajno ukinut, a što se tiče jezičkog pravila, vraćena je procedura koja je prvi put važila 1973 – 1977. godine, a to je da učesnici slobodno mogu da biraju jezik na kom će se predstavljati; o tome ćemo više u drugom delu koji će se baviti periodom 1999 – 2003. godine.

Kao i prethodne godine, bilo je prisutno 25 država. Zbog lošeg petogodišnjeg bodovnog proseka iz prethodne godine, ove su bili primorani da takmičenje preskoče: Austrija, Bosna i Hercegovina, Island, Rusija i Danska. Iako su Italijani imali šanse da se takmiče te 1998. godine zato što su ostvarili bolji petogodišnji bodovni prosek, javni servis RAI je odlučio da se povuče sa takmičenja i do 2011. godine se uopšte nisu vraćali na Evrosong; na taj način se otvorio prostor za Makedonce koji su te 1998. godine konačno debitovali na Evroviziji. Posle godinu dana pauze su se vratili Finci, Slovaci i Belgijanci, po prvi put nakon 1994. godine se takmičila Rumunija, a po prvi put nakon 1995. godine se pojavio Izrael, koji je te godine i pobedio.



Najviše pažnje je izazvala upravo pobednica Dana Internešnel iz Izraela, ujedno i prvi transeksualni izvođač u istoriji Pesme Evrovizije. Pored njene pobedničke numere Diva, najveći hit sa ove Evrovizije je bila i drugoplasirana numera Where are you? koju je izvela predstavnica Ujedinjenog Kraljevstva Imani.

Bivšu Jugoslaviju su predstavljali Danijela Martinović iz Hrvatske, Vlado Janevski iz Makedonije i Vili Resnik iz Slovenije. Upravo Danijelina numera Neka mi ne svane je i najbolje plasirana sa prostora eks-Ju iz te godine – zauzela je visoko 5. mesto i od tada se veoma često nalazi na repertoarima regionalnih radio-stanica.

Noviteti u samom pristupu realizacije prenosa su bili: 3D mapa za glasanje i ispis naziva zemlje u donjem uglu ekrana tokom celog nastupa određenog izvođača koji se u to vreme nalazio na sceni.


Snimak takmičenja iz Birmingema 1998. godine

U drugom delu: od Jerusalima 1999. do Rige 2003.


Naslovna slika: kolaž logotipa Pesme Evrovizije iz tih godina preuzetih sa Instagram stranice @evrovizija.

Embedovani postovi u sklopu ovog teksta u okviru slika su takođe sa Instagram stranice instagram.com/evrovizija

Izvor informacija upotrebljenih za obradu teksta: sajt evrovizija.rs

Celokupan materijal obradio i tekst napisao: RetroPressAdria


Ovom prilkom se zahvaljujem uredništvu sajta evrovizija.rs na mogućnosti da upotrebim pojedine delove teksta i da iskoristim postove sa njihove Instagram stranice za embed-ovanje.

Please follow and like us:
error0

Povezani postovi

2 Thoughts to “Istorija Pesme Evrovizije: 1. deo (1993 – 1998. godine)”

  1. Omeprazole Prednisone Buy Online No Prescription levitra professional Can I Purchase Provera Wakefield Clomid Acheter Last Longer In Bed

  2. How To Minimize Side Effects Amoxicillin Canada Phamacy cialis online Viagra Generic Usa Pharmacy Levitra Assuefazione Nombres Women Argentina

Leave a Comment